Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Böylece yaklaşık 38 yıldır uygulanan süresiz yoksulluk nafakası konusunda yeni bir dönem başlayacak.
NAFAKA TAMAMEN KALDIRILMIYOR
Karar, yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması anlamına gelmiyor. İptal edilen düzenleme, nafakanın süresiz olarak talep edilebilmesine ilişkin hüküm. AYM'nin değerlendirmesinde nafaka süresi belirlenirken evliliğin süresi, tarafların yaşı, eğitim ve sağlık durumları ile ekonomik ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılama kapasiteleri gibi koşulların dikkate alınabileceği belirtildi. Bazı durumlarda uzun süreli veya yaşam boyu nafakaya imkân tanınabileceği de ifade edildi.
MECLİS'E 9 AYLIK SÜRE
AYM, iptal kararının hemen yürürlüğe girmesiyle oluşabilecek hukuki boşluğu önlemek amacıyla 9 aylık süre tanıdı. Karar, 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu süreçte TBMM'nin yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor.
MEVCUT SİSTEMDE NAFAKA NASIL SONA ERİYOR?
Mevcut düzenlemeye göre yoksulluk nafakası, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden sona eriyor. Nafaka alan kişinin evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde ise mahkeme kararıyla kaldırılabiliyor.
SÜRESİZ NAFAKA 1988'DE BAŞLADI
Türkiye’de yoksulluk nafakasındaki bir yıllık üst sınır, 1988 yılında yapılan düzenlemeyle kaldırılmış ve “süresiz” nafaka uygulamasının önü açılmıştı. Bu yaklaşım, 2002 yılında yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinde de korundu.
AYM'nin son kararıyla 38 yıllık uygulamanın hukuki dayanağındaki “süresiz olarak” ifadesi kaldırılmış oldu. Ancak yeni sistemin nasıl uygulanacağı, önümüzdeki 9 aylık süreçte yapılacak yasal düzenlemeyle netleşecek.